Vereniging Kwaliteit Safehouses

Vertrouwen op kwaliteit

VKS is de brancheorganisatie voor op de 12-stappen gebaseerde safehouses in Nederland. Wij verbinden, versterken en vertegenwoordigen safehouses die werken vanuit gedeelde waarden: kwaliteit, eerlijkheid en een oprechte toewijding aan langdurig herstel.

Wat is een safehouse?

Een safehouse is een veilige, abstinente woonomgeving waar mensen die herstellen van een verslaving samen leven en werken aan duurzaam herstel. Op basis van het 12-stappen Minnesota model leren bewoners de vaardigheden die nodig zijn voor een nuchter leven — in een huiselijke omgeving, met gelijkgestemden die elkaar begrijpen en steunen.

Cliënten worden doorgaans verwezen naar een safehouse na een klinische behandeling. Het verblijf wordt gefinancierd via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), in de vorm van gecontracteerde zorg of een persoonsgebonden budget (pgb). Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wmo en bepalen of een cliënt in aanmerking komt.

Beschermd wonen

Beschermd wonen is een vorm van huisvesting en begeleiding voor mensen die tijdelijk of langdurig niet zelfstandig kunnen wonen. Bewoners ontvangen intensieve begeleiding en ondersteuning, vaak met 24-uurs aanwezigheid. De begeleiding richt zich op het vergroten van zelfredzaamheid, het aanbrengen van structuur en het bevorderen van sociale stabiliteit. Het verblijf en de zorg worden gefinancierd vanuit de Wmo of de Wet langdurige zorg (Wlz).

Begeleid wonen

Begeleid wonen is een lichtere vorm van ondersteuning voor mensen die wel zelfstandig kunnen wonen, maar daarbij begeleiding nodig hebben. De cliënt betaalt doorgaans zelf de huur en ontvangt ambulante begeleiding. Gemeenten hanteren hiervoor verschillende benamingen en bekostigingsmodellen.

Niet alle safehouses zijn hetzelfde

In Nederland zijn er verschillende soorten safehouses. Ze verschillen in aanpak, grondslagen en de manier waarop ze omgaan met verslaving. Sommige safehouses werken vanuit een harm reduction-perspectief, waarbij beperkt middelengebruik soms wordt getolereerd. Andere hanteren een sterk gestructureerde aanpak zonder dat er sprake is van een gemeenschappelijk gedragen herstelfilosofie.

De safehouses die zijn aangesloten bij VKS onderscheiden zich op twee fundamentele punten:

• Het 12-stappen Minnesota model — alle VKS-safehouses werken vanuit de filosofie van de twaalf stappen: een internationaal bewezen benadering waarbij persoonlijke verantwoordelijkheid, gemeenschap en spirituele groei centraal staan. Bewoners nemen actief deel aan een 12-stappenprogramma als onderdeel van hun herstel.
• Volledige abstinentie — VKS-safehouses hanteren een strikte zero tolerance-norm: geen alcohol en geen drugs, zonder uitzonderingen. Dit is geen bijregel, maar de kern van de aanpak. Een abstinente woonomgeving is de voorwaarde voor herstel — voor de bewoner zelf én voor de mensen om hem of haar heen.

Dit maakt VKS-safehouses bij uitstek geschikt voor mensen die kiezen voor een volledig nuchter leven en daarin een gemeenschap zoeken die hen daarin ondersteunt en aanspreekt.

Wat maakt een VKS-safehouse herkenbaar?

Naast de twee bovengenoemde kernpunten zijn alle VKS-safehouses herkenbaar aan:

• een alcohol- en drugsvrije omgeving (zero tolerance);
• werken vanuit het 12-stappen Minnesota model;
• gecertificeerd door Keurmerk Nederland op basis van de VKS-normen;
• een ISO 9001 of HKZ-certificaat.

Meer weten over de VKS-normen en het keurmerk? Zie de pagina Kwaliteit. Een overzicht van alle aangesloten safehouses vindt u op de pagina Aangesloten leden.

Voor gemeenten en verwijzers

Het VKS-keurmerk is opgenomen in de handreiking kwaliteitskaders van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) voor inkoop van zorg op grond van de Wmo. Gemeenten kunnen het VKS-lidmaatschap gebruiken als kwaliteitscriterium bij de contractering van safehouses. Voor een uitgebreidere toelichting verwijzen wij naar de Handreiking Safehouses, die in samenwerking met de VNG tot stand is gekomen.

Wat doet VKS?

VKS ondersteunt haar leden op drie manieren:

• Kwaliteit borgen — Alle aangesloten safehouses worden jaarlijks onafhankelijk getoetst aan de VKS-normen. Certificering vindt plaats via Keurmerk Nederland.
• Belangen behartigen — VKS voert namens haar leden het gesprek met gemeenten, VNG en landelijke partijen over de waarde en het beleid rondom safehouses.
• Samen leren — Via ledenvergaderingen en themasessies delen leden kennis en ervaring met elkaar. Dat maakt de hele branche sterker.

Onze leden zijn verspreid over Nederland

VKS telt aangesloten safehouses van Hengelo tot Den Haag. Samen bieden zij kwalitatieve, betaalbare verslavingsnazorg aan mensen die willen herstellen.